Wapenveld tussen de dreef en de belt
door E. Steenbergen
het kanaal bij het Kloosterbos
Het Apeldoornsch Kanaal
In 1827 werd het kanaal van Hattem naar Apeldoorn
gegraven, in opdracht van koning Willem I, voor een deel op de plaats waar al heel lang water
door heen stroomde, de Grift.
In Wapenveld waren vele bruggen over het kanaal: de
Werverbrug bij de Berghuizer, de Kloosterbrug, het Molenvonder bij de molen, de
Manenbergerbrug, de Flessenbergerbrug, de Suikerbrug en de Kersbrug op de
Pikhaere. De Flessenbergerbrug was een verplaatste brug; daarvoor was er over de
Grift een brug die een verbinding had met de Lagestraat, vermoedelijk vanaf
de Brinkweg langs de boerderij op Kanaaldijk 69. (In Heerde Historisch 96 en
97
wordt het
kanaal uitgebreid beschreven door dezelfde auteur - redactie).
KERKEN
Wapenveld
heeft zich later tot een dorp ontwikkeld dan de eromheen
liggende kernen. Waren Veessen, Vorchten en Heerde allang een dorp met een
kerk, Wapenveld kreeg zijn kerk pas in 1843 en werd toen tot een dorp
"verheven"- zo staat er geschreven door burgemeester Van Meurs. Doordat de kerk
in Heerde in 1841 verbouwd moest worden, kregen de Wapenvelders toestemming om
samenkomsten te houden in de school aan de Ossenkamp .
Dat beviel hen zo goed dat er een verzoek werd gedaan om
een zelfstandige kerk in Wapenveld op te richten.
Er wordt voortvarend gewerkt zoals blijkt uit het
schrijven van burgemeester N.S. van Meurs, gedateerd 15 februari 1843:
"in antwoord op u Edelgestrenge missive heb ik de eer te
berigten dat er in het afgelopen jaar ene nieuwe Hervormde kerk en pastorie met
een torentje er op in de buurt Wapenveld is gebouwd op de percelen Sectie C
no. 184 en 185 naast het zoogenaamde Zwarte Paard en wel juist op de plaats waar
de weg tussen twee gemelde nummers heeft gelopen, zijnde dien weg op de kaarten
voorkomende onder de naam van Manenburgsche straat, verlegt in eene regte
lijn naar de Manenburgsche brug over het kanaal. De buurt Wapenveld is bij
Koninklijk Besluit eene kerkelijke gemeente verklaart en daardoor tot een
dorp verheven."
De Gereformeerde kerk is ontstaan na de Afscheiding in
1835 onder ds. Brummelkamp uit Hattem. De eerste diensten zijn gehouden bij
Steven Jans Mulder bij molen "de Vlijt." Later in 1844 in het eerste
Gereformeerde kerkgebouw in Heerde aan de Bonenburgerlaan, waar ook de
Gereformeerde Wapenvelders naar toe liepen, tot zij in 1861 hun eigen kerkgebouw
kregen.
De eerste kerk stond aan de Kanaaldijk 66, naast de
boerderij van de erven IJzerman. De huidige Gereformeerde kerk aan het kanaal is
gebouwd in 1914. Door de scheuring in 1944/45 bleven de uitgetreden leden die
als Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt verder gingen, in het bezit van het
kerkgebouw.
De overgebleven leden van de Gereformeerde kerk bouwden
aan de Kwartelweg een nieuw kerkgebouw. Deze kerk was in 1950 gereed en werd in
gebruik genomen door de Gereformeerde gemeente. In 2006 komen hier samen de leden van de
Gereformeerde gemeente en de leden van de Hervormde wijkgemeente "de Kandelaar."
Deze hebben zich verenigd in een PKN gemeente.
De Sionskerk is ontstaan na een afscheiding in 1969 van
de Vrijgemaakte Gereformeerde kerk aan het kanaal. Er werd aan de Putterweg een
nieuwe kerk gebouwd. De eerste steen werd op 20 augustus 1977 gelegd.
Nadat de Filadelfia gemeente ontstaan was, bij de familie Brem aan de Kwartelweg, bouwde deze gemeente een kerkgebouw met woonhuis aan de Vinkenweg. Op 22 mei 1976 werd het geheel in gebruik genomen.
De Protestantenbond had een houten kerkgebouw aan de
Kwartelweg vanaf 1961.
Het kerkje is afgebroken in 1999 en er is door de Gemeente van Christenen een nieuwe kerk gebouwd in 2000. De eerste steen werd gelegd op 30 juni 2000
wordt vervolgd